eMental health: innovatie in de GGZ

Het aantal patiënten in de GGZ stijgt. Nieuwe digitale middelen brengen nieuwe mogelijkheden. We zouden gek zijn als we ze niet zouden benutten.

Heleen RiperDit was de boodschap van Heleen Riper, tijdens een door het Sarphati Initiatief georganiseerde leergangavond ‘Publieke gezondheid en e-health’.
Riper is programmaleider eMental Health bij VU en GGZ inGeest en hoogleraar eMental Health aan de Leuphana Universiteit in Duitsland. In haar domein, de geestelijke gezondheidszorg, is het gebruik van digitale technologie het experimenteerstadium allang voorbij. Aangezien één op de vier volwassenen op enig moment met psychische aandoeningen te maken zal krijgen, is inzet van alle beschikbare middelen geen luxe meer, maar keiharde noodzaak.

Op dit moment zijn er vijf digitale behandelingsstrategieën.

Internet
Informatie en behandeling via internet is technologisch niet ingewikkeld en heeft een enorm potentieel bereik (lowtech/high reach). Uit onderzoek blijkt weinig verschil in effectiviteit tussen internettherapie en face-to-face behandeling. Wel zou het internet gebruik nog eens in een zorgsetting onderzocht moeten worden.

Virtual reality
Een nagebootste werkelijkheid kan worden ingezet om mensen van angsten af te helpen. In plaats van de opgetuigde brillen die vroeger al werden gebruikt, bestaan er nu geavanceerd programma’s waarbij in een ruimte beelden worden geprojecteerd die voor de patiënt als reëel worden ervaren. Een variatie op GoolgleGlass dus. Zo gebruikt de Bavogroep een programma waarbij iemand met paranoia een virtueel café wordt binnengeleid. De therapeut kan beelden manipuleren, bijvoorbeeld door het aantal personen in het café te veranderen. Zo wordt de patiënt gestuurd naar het overwinnen van angsten of dwanggedachten.

Telepsychiatrie
In de jaren 1950 al zijn we in Nederland en Denemarken begonnen om huisartsen te helpen bij het begeleiden van patiënten via een beveiligd videocontact. Dit kan heel handig en tijdbesparend zijn voor patiënten in dunbevolkt of moeilijk te bereiken gebieden. Er zijn goede resultaten gemeld, vooral in behandeling van mensen met complexe problematiek. Vreemd genoeg heeft de ontwikkeling van deze discipline nauwelijks doorgezet.

Naar Ripers idee liggen hier nog volop mogelijkheden.

Apps op de smartphone
Dan de smartphone! Die wordt straks gewoon je toegang tot de zorg. Het wordt je derde hand. Op dit moment zijn er al meer dan 5000 slimme apps.  De ervaringscijfers liegen er niet om. Door veel mensen word Angry Birds gekozen als beste therapie tegen depressie. De vraag is nog wel hoe duurzaam het therapeutisch effect ervan is.

Serious gaming
Wie gaat niet rechtop zitten als er iets te winnen valt?  Serious gaming, de inzet van serieuze spelletjes dus, ) neemt toe in de geestelijke gezondheidszorg en blijkt de therapietrouw daarbij aanzienlijk te vergroten. Het doel is om patiënten tot gedragsverandering te verleiden. Onderzoek heeft al aangetoond, aldus Riper, dat het spel Sparks, een game voor jongeren onder 18 om negatieve gedachten te verslaan,  even effectief is als traditionele therapie.

Therapeut blijft
Betekent dit alles, dat de fysieke dokter straks helemaal uit beeld verdwijnt? Zeker niet. Heleen Riper gelooft in blended treatment, een mix van vormen, waarbij het goede van face-to-face contact behouden blijft. De patiënt moet zich thuis voelen bij de behandeling, zelf aangeven wat voor hem belangrijk is.

Onderzoek naar effectiviteit is nog zeer beperkt, wetenschappers zijn vooralsnog vooral aangewezen op digitale patiëntenplatforms zoals http://www.patientslikeme.com

Een belangrijke observatie is bijvoorbeeld dat veel problematische drinkers voor het eerst in zorg komen vanwege dit drinken en opvallend hierbij is dat het vaak om hoogopgeleide vrouwen gaat.

Over de auteur
Dit artikel is een samenvatting van het verslag van de leergangbijeenkomst arts M&G van het sarphati Initaitief de Academische Werkplaats Publieke Gezondheid regio Noord-Holland en Flevoland, geschreven door Yvonne van Osch. Lees het hele verslag op de website van het Sarphati Initiatief.

Advertenties

Een gedachte over “eMental health: innovatie in de GGZ

  1. Hoeveel is er bekend over het aantal behandelingen eMH en de verhouding eMH behandelingen en traditionele behandelingen?
    Wat zeggen deze cijfers over het potentieel van deze innovatie en wat zou er moeten gebeuren om het volledige potentieel te benutten?

    Ik beschik helaas niet over deze cijfers, maar ik ken enkele GGZ instellingen die enorm worstelen om hun doelstellingen te halen op het gebied van eMH behandelingen.

Reacties zijn gesloten.