Bionische ogen helpen je zien

Ogen zijn niet de vensters van de ziel; ze zijn de ramen van de hersenen. Wie ergens naar kijkt ziet feitelijk het netvlies, de uitbreiding van hersenweefsel aan de achterkant van je ogen. Heb je retinitis pigmentosa dan sterft dit af en word je blind.

Bionisch oog 3Geen wonder dat er op meerdere plekken naar een medische oplossing wordt gezocht in de vorm van bionische prothesen. Dat zijn apparaten die met behulp van elektronica een verstoorde biologische functies herstellen. Dankzij deze bionics, kunnen doof geboren baby’s horen, verlamde mensen weer lopen en blinden weer zien.

Begin dit jaar, op 29 januari, schreef de Universiteit van Michigan Kellogg Eye Center geschiedenis met de implantatie van een bionische oog. Een voorheen blinde patiënt kan nu zien met de Argus II Netvliesdegeneratie Prothese van Second Sight.

Chip op je oogbol
De Argus II retina prothese bestaat uit een digitale camera op een bril. De camera vertaalt de beelden en zendt ze via een draadloze zender naar een computerchip aan de zijkant van de oogbol. De chip op de oogbol activeert een zogeheten elektrode-array die is geïmplanteerd aan de achterkant van de retina. De retinale cellen sturen de informatie die ze binnenkrijgen naar de hersenen en de patiënt kan weer zien. Wel moet hij nog leren de nieuwe signalen te interpreteren.

We hebben het hier over een netvlies implantaat-technologie die de kwaliteit van leven voor patiënten met geavanceerde retinitis pigmentosa sterk verbetert. Zij kunnen weer vormen herkennen, grote letters (9 cm hoog) lezen, traplopen, zonder stok wandelen en zelfs straatnaamborden detecteren. Met de prothese zien ze nu beelden als in een korrelige zwart-wit film. Op dit moment is de elektrode array namelijk nog niet fijn en geavanceerd genoeg om ook kleuren te kunnen zien. Omstreeks 2017 verwacht men hier weer verdere stappen in gemaakt te hebben. De ontwikkelaars hebben inmiddels al 20 jaar gesleuteld. Overigens kost een ‘nieuw’ bionisch oog ongeveer $ 145.000. Een flink bedrag dat echter in de VS volledig wordt vergoed.

5000 pixels
Naast Second Sight worden er ook gentherapiebehandelingen en retinale cellen transplantatie ontwikkeld voor mensen met retinitis pigmentosa. Zo werkt een onderzoeksgroep van de Stanford University aan de fotovoltaïsche Netvliesdegeneratie Prothese (PRP). Deze prothese geeft beelden van 5.000 pixels en biedt dus een meer gedetailleerd zicht dan de Agus II. De PRP werkt met een kleine video camera die beelden vastlegt en ze converteert naar bijna-infrarood licht. Door dit licht om te zetten in elektrische signalen en ze via de oogzenuw naar de hersenen te sturen, wordt ook hier het zicht helderder.

Camera in je oog
Dichterbij huis werkt het Duitse Retina Implant AG aan de doorontwikkeling van de Alpha IMS. Ook hier gaat het om behandeling van retinitis pigmentosa. De Alpha IMS bestaat uit een camera waarbij oogbewegingen bepalen waar je naar wilt kijken. Net als bij het natuurlijk zicht. Deze camera is ingebouwd in het oog, en kan daarom niet geüpdate worden. Dat kan weer wel bij de Second Sight implantaten. Daar wordt namelijk een externe camera voor gebruikt en die kan gemakkelijker worden bijgewerkt. ‘Nadeel’ is wel dat de gebruiker zijn of haar hele hoofd moet bewegen, terwijl de IMS technologie is geïmplanteerd ín het oog én achter het oor.
Hoewel beide technologieën nog verbeterd moeten – en kunnen – worden, vormen ze nu al een belangrijke verbetering voor blinden. Die krijgen weer letterlijk meer zicht op het leven.

Advertenties