eHealth en domotica, wie betaalt het?

Zorg dat eHealth en domotica gewoon in de winkels komt te liggen. Hoe meer hoe goedkoper. Zorgverleners en gemeenten vergoeden het toch nauwelijks.

people buy  in consumer electronics storeeHealth en domotica, allemaal mooi en aardig maar wie betaalt het? Deze vraag piept telkens weer op. Op het internet, bij symposia en tijdens de Expedities-SlimThuis. Aanleiding genoeg voor deze queeste die we ondernemen aan de hand van twee vragen. De eerste is: rekenen zorgverzekeraars de vergoeding van eHealth al tot hun takenpakket? En zo ja, welke criteria hanteren ze? De tweede luidt: zijn gemeentes al zover dat ze burgers ondersteunen bij de keuze (en betaling) van technologische innovaties voor wonen, welzijn en zorg?

De NPCF schrijft begin februari aan de minister dat patiënten zelf moeten kunnen kiezen welk hulpmiddel ze gebruiken. Hulpmiddelen maken namelijk hun dagelijks leven makkelijker en vergroten hun deelname aan de samenleving. Gaat die vlieger ook op voor slimme techniek die de zelfredzaamheid van ouderen, (chronisch) zieken en mensen bevordert? Goede aanleiding dus om de vraag eerst aan de patiëntenfederatie voor te leggen. Het antwoordt luidt: “Helaas, dat is niet bekend. Mensen zullen dit bij hun eigen zorgverzekeraar na moeten gaan. En datzelfde geldt voor de gemeenten.”

Cryptisch
Langs de ziektekostenverzekeraars dan maar. Hun sites leveren echter nogal cryptische antwoorden op: “Het is aan de zorgverlener, uw arts bijvoorbeeld, zelf om een keuze te maken voor een bepaalde leverancier van een eHealth toepassing. Deze toepassingen moet echter wel voldoen aan de (inkoop)criteria van bijvoorbeeld een inkoopgids……” En: “De zorgverzekeraar vergoedt het als de samenstelling en de effectiviteit van de zorg niet wezenlijk wijzigt ten opzichte van de oorspronkelijke zorg… “ Nu weten we nog niets. Omdat ziektekostenverzekeraars inmiddels ook 2.0 zijn, leggen we de vraag via twitter voor aan: @Ditzo, @ Menzis, @ VGZ, @ De Friesland @Zilveren kruis Achmea @PNOZK, @CZ. Op de laatste twee na antwoorden ze gezwind.

Telemonitoring
ZilverenKruis en Ditzo zijn duidelijk: domotica en wearables zijn niet in hun polisvoorwaarden opgenomen. “Hier is helaas geen vergoeding voor mogelijk”, schrijft Ditzo netjes en ZilverenKruis voegt in een tweede tweetje toe dat eHealth in de vorm van een online-cursus wel wordt vergoed. De perswoordvoerder twittert daar nog eens achteraan dat Zilveren Kruis wel telemonitoring bij hartfalen en e-health bij huisartsen vergoedt en verwijst naar de site.‬

Visie
De Friesland kan niet echt duidelijkheid verschaffen maar is wel zo aardig de visie op e-Health als bijlage mee te sturen. Uit dit 4 pagina’s tellend PDFje blijkt dat deze zorgverzekeraar eHealth hoog in het vaandel heeft. Jammer alleen dat je er als individuele patiënt naar moet gissen of de beschreven “beoogde resultaten” ook op jou van toepassing zijn. Maar gelukkig, zo zegt de tweet, kan je de zorgverzekeraar voor vragen omtrent een vergoeding altijd blijven benaderen.

Medische noodzaak
Het antwoord van Menzis blijft ook al zo vaag. “Wij vergoeden enkel hulpmiddelen die in de Basisverzekering zijn opgenomen op basis van een medische noodzaak. De arts moet bepalen of er medische noodzaak is.” Gevraagd naar een concreet voorbeeld van medische noodzaak, kom ik zelf met de hypothetische vraag: Stel ik lijd aan een ernstige ziekte met uitdrogingsverschijnselen, maak ik dan aanspraak op vergoeding voor bijvoorbeeld personenalarmering, een zorghorloge, Obli of wearables? Meer dan “De vergoeding is dan afhankelijk van de verwijzing en leverancier” kan Menzis op voorhand niet zeggen. VGZ twittert “individuele klanten kunnen een e-mail sturen naar webcare@vgz.nl met klantgegevens, telelefoonnummer en vraag. Dan zoeken wij het voor ze uit.”

Bot vangen
Hoe ver de gemeentes zijn met informatieverschaffing en vergoeding omtrent eHealth wordt duidelijk als je op hun sites de zoektermen eHealth, slimme hulpmiddelen of andere alternatieven intikt. Je vangt bot. Hetzelfde geldt voor Domotica of woonhuisautomatisering. Duidelijk is dat de meeste gemeenten tegenwoordig als credo hebben: niemand heeft nog ergens recht op. Hun beleid is dat burgers eerst zelf moeten kijken hoe ze ‘het’ zo goed mogelijk georganiseerd krijgen, met familie en vrienden en eigen aankoop van hulpmiddelen, aldus Hans Haveman, projectmanager Zorg en Technologie bij Gemeente Enschede en Ad Van Berlo van Smart Homes op Linkedin. “Pas in tweede instantie kan je aankloppen bij de gemeente voor een gesprek over de eventuele mogelijkheden. Uitsluitend bij personen die het echt niet zelf kunnen betalen, kijkt de gemeente vanuit de WMO naar wat eventueel vergoed kan worden. Alarmering bijvoorbeeld wordt vaak alleen nog vergoed als dit de enige manier is om bij calamiteiten contact met de buitenwereld te leggen. De verzekeraar draagt dan bij in de aanschaf; de abonnementskosten en eventuele opvolging moet uit een ander potje komen of uit je eigen portemonnee.”

Maak het gewoon
Dat de gemeente steeds meer moet indiceren en vergoeden zal het geheel er niet doorzichtiger op maken, vreest gerontoloog Hanny Vlemmings. Aan de andere kant vindt ook zij dat eHealth en Domotica niet gemedicaliseerd maar juist gewoon gemaakt moeten worden. “Haal het duurdermakende medische etiket ervan af en laat het net als gewone elektronica snel gemeengoed worden.Met de smartphones als belangrijke schakels in domotica, heb je geen dure infrastructuur meer nodig. Personenalarmering via halszenders, sensoren of trekschakelaars is nu al voor een habbekrats te koop. Domotica hoort ook gewoon op de schappen in de winkels te liggen.”

Comfort en status
Vrijwel alle Linktinreageerders zijn het er over eens dat domotica niet enkel ‘het ding’ moet zijn van designers/ontwikkelaars/innovatoren maar veel meer vanuit de vraag ontwikkeld moet worden. De andere kant is dat domotica niet alleen over zorg- en hulpondersteunende producten gaat maar ook heel veel leuke, comfortverhogende, statusverhogende technologie heeft opgeleverd. Fair enough: mijn stopcontact en lampen betaal ik zelf waarom zou er dan meebetaald moeten worden aan mijn sensoren en slimme snufjes? Ik hoef het immers, net zo min als die dure auto met allerlei gadgets, niet aan te schaffen. Doe maar gewoon.

Advertenties